BloggfŠrslur mßna­arins, september 2011

Kosningar leysa engan vanda

Me­an vi­ erum me­ rÝkisstjˇrn sem er me­ hugann vi­ a­ leysa erfi­leika undanfarinna ßra ■ß ■urfum vi­ ekki neinar kosningar. E­a telja menn sig geta leyst efnahagserfi­leika me­ nřjum kosningum? Er Borgarahreyfingin t.d. gˇ­ur mŠlikvar­i ß ■a­ ■egar hver h÷ndin vinnur gegn annarri?

Vi­ eigum rÝkisstjˇrn sem er a­ kappkosta a­ vinna bug ß erfi­leikum ■.eim sem SjßlfstŠ­isflokkurinn ßtti mestan ■ßtt Ý a­ kalla yfir ■jˇ­ina eftir heimsstyrj÷ldina sÝ­ari: bankahrun eftir ˇrß­sÝu einkavŠ­ingar og glˇrulausrar byggingar Kßrahnj˙kavirkjunar. Vi­ ■urfum a­ nß t÷kum ß fjßrlagahallanum og ver­bˇlgunni, hemja skuldas÷fnun og temja okkur ■ß lÝfshŠtti a­ lifa ekki um efni fram eins og veri­ hefur. Vi­ leysum ekki ■essi vandrŠ­i lasta okkar me­ nřjum kosningum. Vi­ ■urfum ekki fleiri lř­skrumara til a­ afvegalei­a okkur!

Staddur ß Skotlandi - gˇ­ar stundir!

Mosi


mbl.is Kosningar ekki heppilegar n˙
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Gagn af Ýslenska ve­rinu?

Sagt er a­ ve­ri­ ß ═slandi sÚ gˇ­ur en har­ur skˇli. Sjˇmenn hafa um aldir ßtt erfi­leika vi­ a­ komast lei­ar sinnar og ■a­ er ekki fyrr en me­ fluginu sem ve­ur fer a­ skipta minna mßli, e­a hva­? Ţms frßvik Ý ve­rinu, misvindi og hli­arvindur eru fyrirbŠri sem tŠknin ver­ur a­ a­laga sig a­.

═slenskir flugmenn hafa ÷­last grÝ­arlega reynslu af ■essu og hafa reynst afbur­aflugmenn. Einu sinni var eg Ý ■řskri flugvÚl frß Ůřskalandi fyrir um 2 ßratugum og lenti ß La Palma sem er vestasti flugv÷llur ß KanarÝeyjum. Ůetta var afaráh÷r­ lending og vi­ vorum mj÷g undrandi hverning unnt var Ý besta ve­ri nŠstum a­ brotlenda flugvÚl. SÝ­ar frÚtti eg a­ ■essi flugv÷llur er alrŠmdur fyrir hli­arvind sem flugmenn eru oft allt a­ ■vÝ varnarlausir og reynslulausir. Skildi eg ■ß af hvers v÷ldum huglitlir far■egar klappa gjarnan Ý velheppna­ri lendingu. Aldrei hef eg tali­ mig vera ÷ruggari en undir ÷ruggri stjˇrn flugmanna Fluglei­a.

Gott er a­ Boeing flugvÚlaverksmi­jurnar geri sÚr ljˇst hversu mikilvŠgt ■a­ er a­ a­laga framlei­slu sÝna a­ ■essum eiginleikum. Oft er reynsluleysi flugmanna og eiginleikar flugvÚlategunda gagnvart ■essu fyrirbrig­i a­ kenna a­ jafnvel flugi er beint anna­. SlÝkt ger­ist einu sinni ■ß eg hug­ist flj˙ga til ■essa La Palma flugvallar en ■ß lenti flugvÚlin ß nŠsta flugvelli s.s. ß Teneriffe.

Reynslan af Ýslenska ve­rinu er or­i­ a­ ä˙tflutningsv÷ruô. Kannski vi­ getum komi­ upp Šfingab˙­um fyrir flugmenn og ÷kumenn a­ breg­ast rÚtt vi­ erfi­um a­stŠ­um. Mß t.d. geta ■ess a­ margir ÷kumenn fara gj÷rsamlega ß taugum äpanikkeraô ■egar nokkur snjˇkorn falla. Vi­ getum mi­la­ ÷­rum ■jˇ­um af reynslu okkar, ekki a­eins hvernig breg­ast eigi vi­ hli­arvindi┤vi­ stjˇrnun flugvÚla, heldur einnig hvernig breg­ast mß vi­ erfi­um a­stŠ­um vi­ akstur bifrei­a.

Staddur ß Skotlandi.

Gˇ­ar stundir

Mosi


mbl.is Prˇfa nřja Boeing-■otu hÚr
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

A­ild a­ EBE e­ur ei?

RÚtt er a­ ═slendingar kappkosti a­ uppfylla skilyr­i Maastrickt um a­ild a­ EBE. Ůau eru einkum ■rÝskipt:

A­ fjßrl÷g rÝkisins sÚu hallalaus

A­ skuldir sÚu ekki hŠrri en landsframlei­sla og

A­ ver­bˇlga sÚ innan ■eirra marka sem EBE tiltekur.

Hvort vi­ g÷ngum Ý EBE e­ur ei, er spurning ekki a­ svo st÷ddu ekki.

Bjarni Benediktsson forma­ur SjßlfstŠ­isflokksins er opinber fulltr˙i ■ess braskaralř­s sem ßtti mestan ■ßtt Ý a­ koma bankahruninu af sta­. Hann Štti ■vÝ a­ kappkosta a­ lßta sem minnst ß sÚr bera enda tekur enginn heilvita ma­ur hvorki innan nÚ utan SjßlfstŠ­isflokksins mark ß honum lengur.

Au­vita­ er ■a­ ßkv÷r­un meirihluta Al■ingis a­ ßkve­a utanrÝkisstefnuna me­an nř og gj÷rbreytt stjˇrnarskrß hefur ekki veri­ sam■ykkt.

Gˇ­ar stundir

Mosi


mbl.is Aflei­ing pˇlitÝskra hrossakaupa
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Minnir ˇneitanlega ß fyrri tÝma

Ůegar umdeildir lei­togar vilja halda v÷ldum og tilkynna ■a­, kemur fj÷lmennt klappli­. Ger­ist ■etta ekki Ý Ůřskalandi ß sÝnum tÝma nokkru fyrir mi­ja ÷ldina sÝ­ustu og jafnvel hÚr ß landi: DavÝ­ Oddsson var endurkj÷rinn hva­ eftir anna­ ßn nokkurra mˇta­kvŠ­a, klappli­i­ sß um ■a­. Sama var hva­a ßkv÷r­un DavÝ­ tˇk, engar voru efasemdir Ý SJßlfstŠ­isflokknum hvort sem ■a­ var­a­i einkavŠ­ingu bankanna og annarra opinberra fyrirtŠkja, ßkv÷r­un um bygginguáumdeildustu virkjun Evrˇpu e­a lřsa yfir stu­ning vi­ innrßs Ý ═rak.

Svona uppßkoma bo­ar sjßlfsagt ekkert gott fyrir heimsbygg­ina nema sÝ­ur sÚ. Kannski mannrÚttindi og ■jˇ­fÚlags■rˇun ver­i hŠgari Ý R˙sslandi en Šskilegt hef­i veri­.

Mosi


mbl.is F÷gnu­u frambo­i P˙tÝns
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

RŠtur vandans?

L÷greglumenn hafa mi­a­ vi­ erfi­, oft hŠttuleg og ekki sÝst krefjandi starfsskilyr­i ekkert of hß grunnlaun. L÷greglum÷nnum hefur fŠkka­ og ekki or­i­ nein fj÷lgun me­ hli­sjˇn af ■rˇun Ýb˙afj÷lgunar og vaxandi verkefna. Mikil yfirvinna oft ß tÝ­um ˇmanneskjuleg lyftir heildarlaununum dßlÝti­ upp. L÷greglumenn eiga ■vÝ skilning ■jˇ­arinnar fyllilega skildar og a­ rÚtt er a­ábetur ver­i komi­ ß mˇts vi­ kr÷fur ■eirra.

Um mi­ja sÝ­ustu ÷ld voru starfskj÷r kennara, hj˙krunarfˇlks, presta, l÷greglumanna og pˇstmanna mj÷g ß■ekk. Launakj÷r ■essara rÝkisstarfsmanna voru eftir launal÷gunum 1945 sem voru nßlŠgt ■ri­jung og allt a­ 40% af rß­herralaunum. Ůingmenn voru einungis launa­ir me­an ■ing var og laun ■eirra ß■ekk t÷xtum verkamanna. SÝ­an vir­ist eins og andskotinn hafi komi­ ÷llu Ý rugl. Hßtekjumenn hafa skara­ vel a­ sÝnum hagsmunum.

Fyrir um 35-40 ßrumáfˇr fram starfsmat hjß opinberum starfsm÷nnum eftir erlendri fyrirmynd og lengi sÝ­an var ■a­ endurteki­ nokkrum sinnum me­ breyttum forsendum. ═ upphaflega starfsmatinu var kanna­ hversu miki­ reyndi ß lestrarkunnßttu og skriftarkunnßttu. Ůetta ßtti sinn ■ßtt Ý a­ pˇstmenn drˇgust langt aftur Ý launum eftir starfsmati enda ni­ursta­an r÷kstudd me­ ■vÝ a­ ■ˇ menn kynnu a­álesa vŠri kannski ekki jafn ■÷rf fyrir skriftarkunnßttu!

Vita­ er a­ menntun l÷greglumanna er a­ m÷rgu leyti ßfßtt. L÷gregluskˇlinn er barn sÝns tÝma og ■yrfti a­ ganga gegnum endurnřjun og tengjast betur ÷­rum skˇlum Ý skˇlakerfi landsins. Ljˇst er a­ menntun l÷greglumanna ■yrfti a­ vera mun fj÷lbreyttari og taka ß fleiri svi­um. Ůar gŠti hundurinn veri­ grafinn.

Gˇ­ar stundir

Mosi


mbl.is L÷greglumenn geta engu treyst
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

RaunsŠi ßlbrŠ­slumanna

Eigendur ßlbrŠ­slna standa frammi fyrir tveim valkostum: a­ stu­la a­ auknum umsvifum hÚr ß landi me­ tilheyrandi r÷skun ß nßtt˙ru landsins og einhŠfri uppbyggingu atvinnulÝfs. Hins vegar er ßhugi ■eirra fyrir aukinni endurvinnslu ß ßli einkum umb˙­um. ═ BandarÝkjunum eru menn a­ vakna upp vi­ vondan draum: efnahagserfi­leikar og bru­l me­ ver­mŠti gengur ekki til langframa. ═ m÷rgum rÝkjum ■ar vestra er veri­ a­ undirb˙a endurvinnslu ß ßlumb˙­um eftir gˇ­a reynslu annarra rÝkja einkum Ý Evrˇpu. HÚr ß landi hefur s÷fnun ßlumb˙­a veri­ vi­h÷f­ Ý aldarfjˇr­ung me­ gˇ­um ßrangri me­ skilagjaldi sem svÝnvirkar.

Ůegar ßl er endurunni­ ■arf einungis 5% af ■eirri orku sem ella ■arf til a­ framlei­a ßl ˙r hrßßli. Ůessi ferill er bŠ­i langur, flˇkinn, rßndřr,áorkufrekur og mj÷g umdeildur me­ hli­sjˇn af spillingu umhverfis. Mß m.a. benda ß ˇhugnanlegt mengunarslyss Ý Ungverjalandi fyrir nokkru,ástÝfla brast ■ar sem veri­ er a­ vinna hrßßl og ˇhro­inn dreif­ist vÝ­a. Stjˇrnendur ßlbrŠ­slna gera sÚr aukna grein fyrir ■vÝ a­ framlei­slan er jafngˇ­ ■ˇ ßl sÚ endurunni­ e­a ■a­ sÚ unni­ ˙r hrßßli, ■eir lÝta fyrst og fremst ß hagkvŠmni og hagrŠ­i Ý rekstri.

Ţmsir eru ■eir sem enn telja framtÝ­ ═slendinga best trygg­a me­ auknum umsvifum stˇri­ju jafnvel ■ˇ svo a­ um 80% framleiddrar raforku ß ═slandi fari Ý stˇri­juna. Enárafmagnsver­i­ til stˇri­ju er einungis um 15-20% áaf orkuver­i til almennrar notkunar og er augljˇst a­ ■essi munur er of mikill. Ekki er mikil von a­ ■ar dragi saman enda munu ßlframlei­endur a­ ÷llum lÝkindum fyrr loka verksmi­jum sÝnum hÚr ß landi en grei­a hŠrra ver­ fyrir orku. Mß benda ß a­ um lÝkt leyti a­ Alcoa hˇf starfsemi sÝna Ý ßlbrŠ­slunni ß Rey­arfir­i loka­i sama fyrirtŠki tveim g÷mlum ßlbrŠ­slum ß ═talÝu. Mikil mˇtmŠli voru ■ar Ý landi eins og skiljanlegt er enda hundru­ir ═tala sem misstu vi­ ■a­ atvinnuna. HvenŠr kemur a­ okkur skal ekki fullyrt en einhvern tÝma ver­a ßlbrŠslurnar hÚrna eigendum sÝnum ekki s˙ tekjulind sem hagkvŠm ■ykir. Framlei­endur leita alltaf anna­ ■egar grˇ­inn er uppurinn.

Vi­ ═slendingar ver­um a­ sřna raunsŠi hva­ ■etta snertir. Aukin stˇri­ja er slŠmáblindgata sem erfitt kann a­ rata aftur til baka. Hvers vegna ekki a­ byggja upp atvinnustarfsemi ß okkar eigin forsendum? Fer­a■jˇnusta vex hr÷­um skrefum eftir a­ settar voru h÷mlur ß hana ■egar Kßrahnj˙kavirkjun var bygg­. ËraunhŠft gerfigˇ­Šri me­ allt of hßu ver­lagi og of hßtt skrß­ri krˇnu olli fer­a■jˇnustu og ˙tflutningsfyrirtŠkjum grÝ­arlegum erfi­leikum. Ůßverandi stjˇrnv÷ld litu einungis ß stˇri­juna sem eina lei­ fyrir aukinni hagsŠld sem snÚrist upp Ý andhverfun sÝna me­ auknu braski, spillingu og bankahruni. ┴rin kringum aldamˇtin og fram a­ hruni er ßratugur hinna gl÷tu­u tŠkifŠra.

Vi­ eigum a­ fylgjast betur me­ raunveruleikanum fremur en ˇskhyggjunni.

Mosi


mbl.is Alcoa rŠ­ir ekki raforkukaup
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Gamall draugur

Sennilega var Atˇmst÷­in dřrasta bˇk sem Halldˇr skrifa­i. Ůessi velgengni me­ SjßlfstŠtt fˇlk var­ til ■ess a­ skattayfirv÷ld fˇru heldur en ekki a­ hnřsast Ý fjßrmßl hans. Ůekkt er svar hans a­spur­ur a­ hann hef­i ekkert vit ß bˇkhaldi, peningum og skattskřrslu, ■a­ sŠi bˇkhaldarinn um, hann einbeitti sÚr a­ skrifa bŠkur.

═ ßrsbyrjun 1955 sama ßri­ og Halldˇr hlaut mestu bˇkmenntavi­urkennigu sem nokkur rith÷fundur getur dreymt um, nˇbelsver­launin, var hann dŠmdur Ý HŠstarÚtti fyrir skattsvik! Um ■etta er fjalla­ Ý 26. bindi hŠstarÚttardˇma bls. 79 og ßfram.

Voru ■etta pˇlitÝskar ofsˇknir gegn rith÷fundi sem ■ßverandi stjˇrnv÷ldum var ekki a­ skapi?

Fur­ulegt er a­ ekki hafi veri­ opinber meira en 60 ßra g÷mul skj÷l Ý skjalas÷fnum vestra ■ar sem frŠ­imenn gŠtu kynnt sÚr ■essi mßl eins og ■au voru Ý bandarÝskri stjˇrnsřslu.

Gˇ­ar stundir!

Mosi


mbl.is Bj÷rn kemur f÷­ur sÝnum til varnar
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Skynsamlegt samkomulag

Ătli ■etta hßhitamßl sÚ ■ar me­ ekki ˙r s÷gunni?

Au­vita­ ß a­ vera unnt a­ komast a­ skynsamlegum lausnum ■egar um er a­ rŠ­a ■ingmßl sem eru til bˇta fyrir land og ■jˇ­.

Ljˇst er a­ rß­uneyti eru of m÷rg og ■eim mßtti fŠkka verulega. Ekkert smßrÝki getur leyft sÚr ■ann l˙x˙s a­ vera me­ ofstˇra yfirbyggingu.

═ flˇkinni refskßk stjˇrnmßlanna ß li­inni ÷ld voru rß­uneytum fj÷lga­ mj÷g ˇhˇflega, oft vegna flˇkins valdajafnvŠgis milli Framsˇknarflokks og SjßlfstŠ­isflokks. Ůa­ ■urfti vinstri stjˇrn a­ koma einhverju skynsamlegu skikki ß ■etta!

Gˇ­ar stundir!

Mosi


mbl.is Rß­uneytaskipan hß­ sam■ykki Al■ingis
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Hluthafar almenningshlutafÚlaga rÝsi upp!

Einu sinni ßtti eg hlutabrÚf Ý Landsbanka a­ nafnvir­i 100.000 en seldi ■egar mÚr leist ekkert of vel ß flumbruganginn hjß stˇrnendum bankans.

Hins vegar tapa­i eg miklu Ý Atorku, Kaup■ingi og Existu sem eru n˙ talin vera einskis vir­i eftir hruni­. Allt voru ■etta almenningshlutafÚl÷g.

Til stjˇrnenda almenningshlutafÚlaga ber a­ leggja auknar skyldur:

Ůeir eiga a­ střra fyrirtŠkjunum me­ langtÝmamarkmi­ Ý huga, leggja fyrir Ý varasjˇ­i til a­ mŠta erfi­leikum ■egar ß mˇti blŠs. Ůeim ber a­ sřna hˇfsemi Ý kaupkr÷fum sÝnum og ■ar me­ gott frumkvŠ­i. Ůannig er unnt a­ byggja upp gagnkvŠmt traust.

Vi­ sem t÷pu­um sparna­i okkar eigum a­ taka okkur ■etta mikilvŠga framtak okkur til fyrirmyndar. Vi­ getum hafi­ mßlsˇkn gegn stjˇrnendum fyrirtŠkjanna m.a. ß ■eim forsendum a­ ■eir hafi ekki střrt fyrirtŠkjunum me­ hag hlutafjßreigenda a­ lei­arljˇsi. Ůetta kann a­ vera erfitt a­ sanna en mikilvŠgt af ■eim ßstŠ­um a­ ■essi almenningsfyrirtŠki ver­i ranns÷ku­ ofan Ý kj÷linn.

Ůetta kann a­ vera erfitt me­ sum eins og bankana og Atorku sem voru afhent kr÷fuh÷fum en ekki sett Ý gjald■rot. Ůrotab˙ hefur mj÷g r˙mar heimildir a­ rannsaka bˇkhaldsg÷gn og ■ar me­ a­draganda a­ ■vÝ a­ allt lenti Ý vitleysu. Ůrotab˙i­ geturávelt hverjum steini og jafnvel rifta aftur Ý tÝmann umdeildum gj÷rningum. ═ stjˇrn Atorku voru 2 hŠstarÚttarl÷gmenn sem hafa vŠntanlega gert sÚr grein fyrir ■essari ßbyrg­ sinni og me­ ßkv÷r­unum komi­ Ý veg fyrir a­ bˇkhaldi­ og lÝkleg fjßrmßlaˇrei­a kŠmi Ý ljˇs. Kannski ■a­ hafi veri­ ■eim Ý hag a­ kr÷fuh÷fum var afhent forrÚttingin ßn ■ess lÝfeyrissjˇ­ir landsmanna og litlu hluthafarnir gŠtu gert rß­stafanir vi­ hagsmunagŠslu sÝna.

Landsbankinn er enn Ý eigu Ýslenska rÝkisins og ■a­ kann a­ vera ßstŠ­a ■ess a­ Ëlafur Kristinsson hdl telji von um a­ koma ßbyrg­ ß stjˇrnendur bankans.

Gˇ­ar stundir

Mosi


mbl.is Margir sty­ja hˇpmßlsˇkn
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

LÚleg og ˇmßlefnaleg stjˇrnarandsta­a

Sennilega er leitun um vÝ­a ver÷ld a­ jafn lÚlegri stjˇrnarandst÷­u og er ß ═slandi ■essi misserin. Ůar er st÷­ugt veri­ a­ ■refa og allt gert til a­ grafa undan rÝkisstjˇrninni. Og ekki eru rŠ­ur ■ingmanna sÚrlega mßlefnalegar og ■etta gildir um suma stjˇrnarli­a einnig.

Segja mß a­ skiljanlegt sÚ a­ forsetinn reyni a­ koma ■essari gu­svolu­u stjˇrnarandst÷­u til a­sto­ar en hann hefur ska­a­ mest sjßlfan sig ß ■essu eins og ˇreynt barn a­ leika sÚr a­ sjˇ­andiheitu vatni.

Ůa­ er alltaf au­velt a­ rÝfa ni­ur, mun auveldara en a­ byggja eitthva­ gagnlegt upp. Vi­ ═slendingar h÷fum aldrei sta­i­ fyrir jafnmiklum erfi­leikum Ý fjßrmßlum okkar eftir kŠruleysi nŠr 18 ßra rÝkisstjˇrn SjßlfstŠ­isflokksins.

Eitt af forgangsverkefnum n˙verandi rÝkisstjˇrnar var a­ kappkosta a­ heimta sem mest fÚ heim og ˙r h÷ndum ˙trßsarvarganna. Hefur stjˇrnarandsta­an gert eitthva­ Ý a­ a­sto­a vi­ ■a­? Nei alls ekki enda vir­ist svo vera a­ ■essir ˙trßsarvargar vir­ast vera nßtengdir og nj÷rva­ir vi­ spillinga÷flin Ý landinu.

Ëskandi er a­ sem flestir ßtti sig ß ■essu og varist ■au gÝfuryr­i sem allt of margir temja sÚr oft af litlu og jafnvel engu tilefni.

Gˇ­ar stundir

Mosi


mbl.is Nřja-═sland ekki ß lei­inni
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

NŠsta sÝ­a

Um bloggi­

Siðvæðing í stjórnmálum

Höfundur

Guðjón Sigþór Jensson
Guðjón Sigþór Jensson

BA í bókasafns- og upplýsingafræði frá Félagsvísindadeild HÍ. Próf frá Leiðsöguskóla Íslands 1992.  Áhugamaður um félagsmál, sagnfræði, orkumál, náttúrufræði og umhverfismál. Átti þátt í að stofna Umhverfis- og náttúrufræðifélags Mosfellsbæjar  (stofnað 2007) og var fyrsti formaður til nóv. 2010.

Hef búið í Mosfellsbæ síðan í janúar 1983.

Bloggvinir

Des. 2017
S M Ů M F F L
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

Nřjustu myndir

  • IMG_1616
  • Frá Svörtu gljúfrum Gunnison þjóðgarði
  • Bútur af járnbrautarteinum?
  • ...259_1074252
  • ...259_1074251

Heimsˇknir

Flettingar

  • ═ dag (13.12.): 0
  • Sl. sˇlarhring: 2
  • Sl. viku: 10
  • Frß upphafi: 237188

Anna­

  • Innlit Ý dag: 0
  • Innlit sl. viku: 10
  • Gestir Ý dag: 0
  • IP-t÷lur Ý dag: 0

UppfŠrt ß 3 mÝn. fresti.
Skřringar

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband