BloggfŠrslur mßna­arins, mars 2007

Hvalvei­ar og hvalasko­un

FYRIR margra hluta sakir er frˇ­legt a­ sko­a ■essi tv÷ or­ sem kalla ß andstŠ­ur. ═ Ritmßlsskrß Or­abˇkar Hßskˇlans eru margir tugir ef ekki hundru­ or­a sem tengjast hv÷lum, hvalvei­um og nytjum af hv÷lum. Hins vegar finnst or­i­ hvalasko­un einhverra hluta vegna ekki enn Ý ■essu sama safni hversu vel og vandlega sem er leita­.

Vi­ athugun Ý gagnasafni Morgunbla­sins finnst hvalasko­un ekki heldur fyrr en ßri­ 1985! ═ ■essari elstu heimild segir Ý frÚtt frß 16. ßg˙st bls. 2 frß fundi ß vegum Landverndar en frummŠlandi var Robert Payne heims■ekktur bandarÝskur lÝffrŠ­ingur me­ sjßvarspendřr sem sÚrgrein. Hvatti hann ═slendinga eindregi­ a­ hefja hvalasko­unarfer­ir en Ý BandarÝkjunum vŠri mikil atvinna tengd ■eim. ═ KalÝfornÝu nŠmi veltan um 3 millj÷r­um Ýslenskra krˇna. Ůess mß geta a­ velta vegna hvalasko­unar ß ═slandi er n˙na 2 ßratugum sÝ­ar a­ nßlgast 3 milljar­a krˇna! En ■a­ eru au­vita­ ver­minni krˇnur. Mi­a­ vi­ ver­lags■rˇun sÝ­an mß reikna me­ a­ krˇnan hafi rřrna­ um 75–90% ß r˙mum 20 ßrum ■annig a­ vi­ megum leggja okkur enn meira fram til a­ hala inn s÷mu fjßrhŠ­.

┴ ■essum sama fundi var Ei­ur Gu­nason al■ingisma­ur. Kva­ hann uppßstungu lÝffrŠ­ingsins ■ß fßrßnlegustu sem hann hef­i heyrt og a­ sřndi ˇtr˙lega van■ekkingu ß Ýslenskum a­stŠ­um. Ekki er ■etta rifja­ upp ■ingmanni ■essum til vansa nÚ vanvir­ingar heldur a­eins bent ß hve ■essi hugmynd BandarÝkjamannsins ■ˇtti vera skrřtin og skondin. Au­vita­ hafa ═slendingar veri­ lengi vel mj÷g einhŠfir Ý atvinnuhßttum sÝnum og g÷mul vi­horf veri­ fur­u lÝfseig.

Kjarval hvatti ß sÝnum tÝma a­ ger­ vŠru ˙t hvalafri­unarskip Ý grein sem birtist Ý Morgunbla­inu 14. mars 1948: Hi­ stˇra hjarta. ŮvÝ mi­ur er ■a­ svo a­ ■eir sem fß gˇ­ar hugmyndir ver­a oft fyrir a­kasti og var lengi vel gert grÝn a­ hugmynd ■essa eins frŠgasta listamanns ■jˇ­arinnar.

Jˇn ┴sgeir Sigur­sson var um tÝma frÚttaritari Morgunbla­sins Ý BandarÝkjunum. Skrifar tv÷ l÷ng myndskreytt frÚttaskeyti sem birt voru Ý opnum Mbl. 11. september 1986 og 15. ßg˙st.1987. Ůar er annars vegar sagt frß hvalasko­un ˙ti fyrir MassachusettsrÝki vi­ austurstr÷nd BandarÝkjanna, hins vegar frß umfangsmiklum mˇtmŠlum vi­ fyrirhugu­um vÝsindavei­um ═slendinga. ═ bß­um ■essum greinum er viki­ a­ hvalasko­un.

3. j˙lÝ 1990 ritar ١r Jakobsson ve­urfrŠ­ingur lesendabrÚf Ý Velvakanda Morgunbla­sins: "Hvalasko­un vi­ ═sland." Ůar bendir hann ß nř˙tkomna skřrslu eftir Ole Lindquist nßtt˙rufrŠ­ing og lei­s÷gumann um a­ tÝmabŠrt sÚ a­ sko­a betur m÷guleikann ß a­ hefja ■egar hvalasko­unarfer­ir frß ═slandi. Hvalasko­un erlendis kve­ur Ole hafa hafist ßri­ 1945 Ý La Jolla sem er sy­st Ý KalÝfornÝu. ┴ri­ 1981 hafi um 285 ■˙s manns fari­ Ý skipulag­ar hvalasko­unarfer­ir en auk ■ess sÚ unnt a­ fylgjast me­ hv÷lum frß ˙tsřnisst÷­um ß str÷ndinni.

┴ heimasÝ­u FÚlags lei­s÷gumanna (http://www.touristguide.is) mß lesa Ý frÚttasafni fÚlagsins fundarger­ ■ar sem greint er frß frŠ­slufundi 1. nˇv. sl. me­ ┴sbirni Bj÷rgvinssyni frß Hvalasafninu ß H˙savÝk. Hvet eg alla ■ß sem lesa ■etta lesendabrÚf a­ kynna sÚr ■Šr gagnlegu upplřsingar sem ■ar koma fram og vÝ­ar ß heimasÝ­unni.

Spurning er hvort ═slendingar eigi ekki a­ gleyma hvalvei­um sem fyrst. Engin skynsamleg nÚ efnahagsleg r÷k mŠla me­ ■eim. Ur­un af leifum veiddra hvala (a.m.k. 140 tonn) er ■jˇ­inni til mikils vansa enda er ekki lengur heimilt a­ framlei­a lřsi og mj÷l ˙r ■eim hvorki til manneldis nÚ skepnufˇ­urs.

Hins vegar mŠlir ekkert ß mˇti ■vÝ a­ nřta megi g÷mlu hvalvei­ibßtana til hvalasko­unar eftir nau­synlegar endurbŠtur ß ■eim. Ůeir eru gˇ­ sjˇskip sem synd er a­ grotni ni­ur. Skipin hafa hins vegar miki­ a­drßttarafl enda margt sko­unarvert Ý ■eim, t.d. eru gufuvÚlarnar mj÷g hljˇ­lßtar.

Mig langar til a­ vitna Ý grein Kjarvals og gera a­ lokaor­um mÝnum: Er nokku­ frjßlsara, ˇhß­ara og hlutlausara en sjß hvali fara stefnur sÝnar ß fl÷tum hafsins. Hvalafri­unarskip mundi miklu ˇdřrara Ý rekstri en vei­i˙tger­in. Veri­ gŠti a­ hlegi­ yr­i a­ slÝkri skipsh÷fn, slÝku skipi dregi­ hß­sflagg vi­ h˙n en hva­ gerir ■a­ til? Hlßtur sß vŠri hollur, vel undir bygg­ur, ■jˇ­ir vissu ß hva­a rˇtum sß vŠri runninn. Smß■jˇ­ir mundu skilja ■etta mßl vort, og fß tiltr˙ til ■ess, af fagurfrŠ­ilegum ßstŠ­um, og tr˙a ■vÝ a­ vi­ byggjum fagurt land vi­ fagran himin.

H÷fundur er forst÷­uma­ur bˇkasafns og lei­s÷guma­ur.


Ekki er ein bßran st÷k

Nřjasta ˇhappi­ Ý Hei­m÷rk a­ v÷rubÝll fullur af farmi er sta­festing ß ■eim grun mÝnum a­ ■essar framkvŠmdir hafi frß upphafi veri­ mj÷g illa undirb˙nar. Vegirnir Ý Hei­m÷rk eru b÷rn sÝns tÝma, fyrst og fremst lag­ir me­ umfer­ fˇlksbifrei­a Ý huga. SÝ­an eftir a­ ■etta brambolt ß vegum bŠjarstjˇrans Ý Kˇpavogi hˇfst, ■ß hefur hvert ˇhappi­ reki­ anna­.

Hef­i n˙ ekki veri­ betra a­ undirb˙a betur vegina um Hei­m÷rkina sem ■essar ■ungu v÷ruflutningabifrei­ar eiga lei­ um? Til ßbendingar mß benda ß mj÷g slŠmt ßstand ß veginum sitt hvoru megin einbrei­u br˙arinnar milli Rau­hˇla og Elli­avatnsbŠjarins. Ůar er ßstand vegarins vŠgast sagt ■annig a­ ■a­ ver­ur vart verra ß mestu ■vottabrettisk÷flum Ýslenska vegakerfisins.

MÚr finnst a­ SjßlfstŠ­isflokkurinn mŠtti n˙ taka sig ß og koma ■essum mßlum Ý betra horf. N˙ střra ■eir meirihluta bŠ­i Ý Kˇpavogi og Ý ReykjavÝk og allir kaflar ■essa Hei­merkurkl˙­urs er hrein sorgarsaga frß upphafi til enda, frß ■vÝ a­ skˇgarlundarnir voru ruddir og fram ß daginn Ý dag.

Oft hefur veri­ amast vi­ fer­ hestamanna um Hei­m÷rk og eru ßstŠ­ur fyrir ■vÝ. N˙ munu vera sÚrstakar rei­g÷tur um Hei­m÷rkina. Ůungatakmarkanir hafa alltaf veri­ og lengi vel var Hei­m÷rkin loku­ allri umfer­ nema gangandi fˇlki. Vegirnir eru nßnast ■eir s÷mu og voru Ý upphafi. Kannski a­ menn sÚu or­nir svo ofurtr˙a­air ß tŠknina a­ tr˙ ■eirra sÚ meiri ß umdeildum framkvŠmdum en mannleg skynsemi.

Kve­ja

Mosi


mbl.is V÷rubÝll me­ fullfermi valt Ý Hei­m÷rk
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Um bloggi­

Siðvæðing í stjórnmálum

Höfundur

Guðjón Sigþór Jensson
Guðjón Sigþór Jensson

BA í bókasafns- og upplýsingafræði frá Félagsvísindadeild HÍ. Próf frá Leiðsöguskóla Íslands 1992.  Áhugamaður um félagsmál, sagnfræði, orkumál, náttúrufræði og umhverfismál. Átti þátt í að stofna Umhverfis- og náttúrufræðifélags Mosfellsbæjar  (stofnað 2007) og var fyrsti formaður til nóv. 2010.

Hef búið í Mosfellsbæ síðan í janúar 1983.

Bloggvinir

Okt. 2017
S M Ů M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Nřjustu myndir

  • IMG_1616
  • Frá Svörtu gljúfrum Gunnison þjóðgarði
  • Bútur af járnbrautarteinum?
  • ...259_1074252
  • ...259_1074251

Heimsˇknir

Flettingar

  • ═ dag (21.10.): 0
  • Sl. sˇlarhring: 2
  • Sl. viku: 10
  • Frß upphafi: 236971

Anna­

  • Innlit Ý dag: 0
  • Innlit sl. viku: 10
  • Gestir Ý dag: 0
  • IP-t÷lur Ý dag: 0

UppfŠrt ß 3 mÝn. fresti.
Skřringar

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband