BloggfŠrslur mßna­arins, ßg˙st 2012

Hvers vegna a­ skulda?

ŮvÝ mi­ur er ■a­ allt of algengt hjß ═slendingum a­ reisa sÚr hur­arßs um ÷xl og geta ekki sta­i­ undir neinum skyldum. Hvernig vŠri a­ innlei­a betri hugsunarhßtt: fremuráspara en ekki ey­a um efni fram?

Lengi vel eymdi sß hugsunarhßttur a­ ekki borga­i sig a­ spara: sparifÚ­ gufa­i upp enda h÷fum vi­ veri­ me­ handˇnřtan gjaldmi­il frß stofnun Landsbanka ═slands 1886.

RÝki og sveitarfÚl÷g fara Ý innheimtumßl eftir mj÷g vanda­ri lagasetningu ■ar sem fara ver­ur eftir mj÷g formlegum reglum. Innheimtan er ■vÝ mj÷g formleg en ■ykir kannski sßlarlaus.

Ůingmanninum Ragnhei­i sem eg ■ekki ekki nema af gˇ­u einu, vir­ist hafa yfirsÚst innheimtua­fer­ir mafÝunnar og uppiv÷rsluhˇpa sem kenna sig vi­ allt m÷gulegt. Ůar hefur veri­ beitt hn˙um og hnefum, jafnvel lÝkamlegum ■vingunum og mei­ingum sem opinberum a­ilum beita a­ sjßlfs÷g­u aldrei.

MÚr finnst a­ ■ingmenn mŠttu vanda betur umrŠ­una og fremur bŠta skilning ß nau­syn innheimtu ■ess opinberra. Hvers vegna ■arf a­ leggja ß alla ■essa skatta er j˙ a­ vi­ gerum kr÷fur til ■ess sama opinbera a­ veita okkur gˇ­a og trausta ■jˇnustu.

Best af ÷llu er a­ standa ŠtÝ­áÝ skilum og stefna aldrei til ˇ■arfa skulda. Skuldahalar hafa oft veri­ aflei­ing bÝrŠfinnar ey­slu og vafasamra fjßrfestinga.

Hugsunarhßtturinn: äVi­ borgum ekkiô Štti ekki a­ vera Ý fyrirr˙mi, fremur: äVi­ viljum borga en ekki skuldaô.

Gˇ­ar stundir!

Staddur ß Smyrlabj÷rgum Ý Su­ursveit.


mbl.is Af hverju er rÝki­ alltaf har­asti innheimtua­ilinn?
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Skˇgur og Skˇgarfoss

äŮegar einhver villist Ý Ýslenskum skˇgi Štti hann a­ standa uppô var lengi sagt um upphaflegu kjarrskˇgana. N˙ er loksins a­ vaxa upp almennilegur skˇgur og fˇlk fer af stas­ Ý vandlŠtingu a­ hneykslast ß ef skˇgur er allt Ý einu a­ vaxa og dafna.

Ůeir sem sjß vaxandi skˇgi vi­ Skˇga og Skˇgarfoss Šttu a­ lÝta fremur ß rafmagnslÝnurnar: eru ■Šr stikkfrÝ Ý umrŠ­unni? Af hverju erum vi­ a­ sŠtta okkur vi­ rafmagnslÝnur Ý beinum Špandi lÝnum en agn˙ust ˙t Ý grˇ­ur jar­ar?

Skˇgur vi­ Skˇgarfoss ß mj÷g vel saman. Ůa­ er ekki veri­ a­ ey­ileggja fossinn ß neinn hßtt ■ˇ svo a­ birkiskˇgur vaxi vi­ veginn.

Eiginlega Šttu ═slendingar a­ lŠra a­ nřta sÚr kosti skˇgarins til yndis og skjˇls. Vi­ gŠtum nß­ margfalt betri ßrangri vi­ rŠktun korns og grass ef skjˇlskˇgar eru fyrir hendi. Ůa­ sanna­i Klemens ß Sßmsst÷­um ß sÝnum tÝma en fßir vildu hlusta ß.

Vi­ getum einnig hami­ vindinn me­ ÷flugum skjˇlskˇgi ß vindas÷mum st÷­um t.d. undir Eyjafj÷llum, SnŠfellsnesi, ß Kjalarnesi og Hafnarmelm. Ůß eru a­rir vindasamir sta­ir eins og Ý ÍrŠfum og sums sta­ar ß Su­ausgturlandi eins og Ý Hamarsfir­i fyrir vestan Dj˙pavog en ■ar sat eg me­ fer­ahˇp Ý gŠrdag tepptur vegna storms ß ■eim slˇ­um.

Ůa­ getur veri­ skiljanlegt a­ sřna vandlŠtingu en h˙n ■arf a­ byggjast ß skynsemi og hˇfsemi. VandlŠting getur fari­ ˙t Ý fyllstu ÷fgar og skal ekki nein dŠmi nefnd um slÝkt enda blasa ■au vÝ­a vi­ Ý daglegu lÝfi.

Oft er kannski best a­ ■egja en segja eins og segir Ý vÝsunni.

Staddur ß Smyrlabj÷rgum Ý Su­ursveit.

Gˇ­ar stundir!


mbl.is Skˇgur skyggir ß Skˇgafoss
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Samanbur­ur vi­ a­stŠ­ur ß ═slandi

═ gŠrdag var eg ve­urtepptur ß Dj˙pavogi eftir hßdegi. ═ Hamarsfir­i var st÷­ugur vindur nßlŠgt 25 metrum ß sek˙ndu en fˇr Ý hvi­um yfir 40 metra ß sek˙ndu.

N˙ eru 3600 sek. Ý klukkutÝma hverjum svo au­velt er a­ bera saman vindhra­a vi­ st÷­ugan fellibylsvind Ý BandarÝkjunum. Ůegar vindur er st÷­ur 25 m/sek er hra­i ß klukkustund ■vÝ 90 km ß klukkutÝma en hvi­ur hafa fari­ nßlŠgt fellibylshra­a. Vi­ sßum frß Bˇndav÷r­unni vi­ Dj˙pavog hvernig hafrˇti­á Ý fjarska ■eyttist hßtt Ý loft upp og var tilkomumiki­. Fer­ahˇpurinn sem eg var me­ haf­i aldrei lent Ý ÷­ru eins stormi. Vi­ l÷g­um af sta­ sk÷mmu upp ˙r kl.18.00 ■egar vindhvi­ur voru komnar ni­ur fyrir 30 metra og komust vestur Ý Su­ursveit um hßlfnÝu um kv÷ldi­.

Ey­ilegging er grÝ­arleg Ý BandarÝkjunum Ý ■essum fellibyljum. Vi­ ═slendingar leggjum mikla ßherslu ß a­ byggja sterkbygg­ h˙s sem ■ola bŠ­i jar­skjßlfta og vond ve­ur. Me­ ■vÝ dr÷gum vi­ ˙r hŠttu af v÷ldum foks enda munu flestir sem ver­a fyrir mei­slum Ý BandarÝkjunum ■egar h˙s e­a h˙shlutar fj˙ka. Me­ strangri byggingarl÷ggj÷f Štti a­ vera unnt a­ koma Ý veg fyrir stˇr ßf÷ll og undarlegt a­ svo sÚ ekki gert ■ar vestra.

Staddur ß Smyrlabj÷rgum

Gˇ­ar stundir!


mbl.is ═sak stefnir ß New Orleans
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Germ÷nsk arfleif­

Ůingin ß ═slandi er germanskur arfur frß mi­÷ldum. Sitt hva­ hefur veri­ rannsaka­, sumt lÝti­, anna­ meira en sennilega flest sama og ekkert.

Germanir hÚldu ■ing vÝ­ast hvar. Ůar kom klani­ e­a fulltr˙ar Šttbßlksins saman. Fyrirkomulagi­ ß ═slandi var a­ landinu var skipt milli 36 go­a og skipu­u 3 go­ar sÚrstakt hÚra­s■ing. SÝ­ar var bŠtt vi­ ■remur go­or­um ß Nor­urlandi ■ar sem ■eim landsfjˇr­ung ver­ur e­lilega ekki skipt landfrŠ­ilega me­ ÷­rum hŠtti en a­ ■ar vŠru 4 hÚra­s■ing.

Ůřski rÚttars÷guprˇfessorinn Konrad Maurer (1820-1902) var einn merkasti frŠ­ima­urinn sem rannsaka­i ■essi mßl. Hann var prˇfessor vi­ hßskˇlann Ý MŘnchen Ý BŠjaralandi, nam Ýslensku Ý Kaupmannah÷fn veturinn 1857-58 og kom ■ß um vori­ til landsins og fer­a­ist vÝ­a. Hann rita­i dagbˇk og vann ˙r henni afarmerkaáfer­abˇk sem kom ˙t a­ forlagi Fer­afÚlags ═slands fyrir um hßlfum ÷­rum ßratug. Er ■a­ ein merkasta heimild um ═sland og ═slendinga frß 19. ÷ld.

Ůess mß geta a­ Konrß­ ■essi fÚkk fyrstur manna vi­urnefni­ ä═slandsvinurô en ■ann titil hafa sÝ­anářmsir hloti­ oft af litlu sem engu tilefni.

Ůa­ er fagna­arefni a­ ■essir g÷mlu ■ingsta­ir ver­i rannsaka­ir gaumgŠfilega me­ nřjustu tŠkni og vÝsindum. Vel fer a­ erlendir a­ilar komi einnig vi­ s÷gu enda eru rannsˇknir ■essar bŠ­i dřrar og umfangsmiklar.

Gˇ­ar stundir!


mbl.is Fornir ■ingsta­ir rannsaka­ir
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Einu sinni var skrifbor­ssk˙ffa....

Jß einu sinni var ein sk˙ffan Ý skrifbor­i Vilhjßlms ١rs bankastjˇra Landsbankans merkt äSe­labankiô. ┴ d÷gum Vilhjßlms hefur sk˙ffuna sjßlfsagt dreymt um a­ ver­a stˇr ■egar ßr og dagar lÝ­a. N˙ er sk˙ffan a­ tarna or­in a­ risabßkni, nokkurs konar finngßlkni sem minnir einna mest ß dreka einn mikinn og ˇfrřnilegan sem hefur ÷rl÷g ■jˇ­arinnar meira og minna Ý h÷ndum sÚr.

ŮvÝ mi­ur vir­ist Parkinsonl÷gmßli­ hafa sanna­ sig Ý ■rˇun sk˙ffunnar. Sennilega hef­i veri­ betra a­ sk˙ffubankinn hef­i ßtt a­ vera ßfram eins og hver ÷nnur sk˙ffa en ekki eitthvert bßkn sem hefur ÷rl÷g heillrar ■jˇ­ar Ý hendi sÚr.

Me­an Jˇhannes Nordal var se­labankastjˇri var hann sag­ur vera valdamesti ma­ur landsins. Ekki var nˇg a­ hann vŠri se­labankastjˇri, hann var forma­ur stˇri­junefndar sem leiddi ■jˇ­ina inna ß stˇri­justefnuna og hann var stjˇrnarforma­ur Landsvirkjunar ■ar sem virkjanastefnan var mˇtu­ m.a. gegnum Al■jˇ­a gjaldeyrissjˇ­inn.

N˙ vil eg ekki fullyr­a neitt ßn ■ess a­ hafa vandlega athuga­ ■essi mßl Ý ■aula hvort ■etta hafi veri­ rÚtt stefna. Hins vegar er mj÷g ˇe­lilegt a­ svo mikil v÷ld hafi veri­ samankomin hjß einum og sama manninum.

Spurning er hvort Ëlafur Ragnar hafi skßka­ Jˇhannesi sem valdamesti ma­ur landsins. Me­ seinni neitun sinni ß Icesave l÷gunum greip Ëlafur Ragnar fram fyrir ■ingrŠ­i­ Ý landinu, 70% ■ingheims. Var Ëlafur Ragnar ■ar me­ a­ brjˇta ni­ur ■ingrŠ­i­ og gerast ■ar me­ valdamesti ma­ur landsins?

Var ■etta meginglŠpur gagnvart ■inginu og ■jˇ­inni?

Gˇ­ar stundir!


mbl.is Rekstrarkostna­ur Se­labankans hŠkkar
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Verkefni fyrir skßkßhugamenn

FrŠgt er ■egar ═slendingar bu­u Robert Fischer dvalarleyfi og rÝkisfang. Spurning er hvort vi­ gŠtum ekki bo­i­ SpasskÝ s÷mu kj÷r enda var­ Fischer aldrei heimsfrŠgur ßn SpasskÝs.

Ímurlegt er a­ lesa hvernig Frakkar vir­ast hafa fari­ illa me­ ■ennan fˇsturson sinn. Vi­ hef­um lÝklega geta­ gert betur en ■eir.


mbl.is ä╔g var smßm saman a­ deyjaô
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Gamla tuggan

Margt hefur fari­ ÷­ruvÝsi eftir hruni­ hef­i Framsˇknarflokkurinn undir forystu fulltr˙a braskaraaflanna Ý Framsˇknarflokknum, veri­ Ý rÝkisstjˇrn. Ătli hef­i ekki veri­ fari­ harkalega a­ heilbrig­iskerfinu og menntakerfinu sem tˇkst a­ for­a nokkurn veginn.

Al■jˇ­legi gjaldeyrissjˇ­urinn lag­i mikla ßherslu ß grÝ­arlega lŠkkun rÝkis˙tgjalda, m.a. me­ a­ skera ni­ur heilbrig­iskerfi­ og skˇlakerfi­. Ekki var farin s˙ lei­ heldur kappkosta­ a­ reyna mildari lei­ir.

Hruni­ var endapunktur margra ßratuga spillingar Ý skjˇli Framsˇknarflokksins og SjßlfstŠ­isflokksins. RÝkisstjˇrn Jˇh÷nnu og SteingrÝms tˇkst ■a­ sem enginn ■or­i a­ vona: a­ ■jˇ­in vŠri leidd ˙t ˙r ˇg÷ngunum ekki ß kostna­ litla mannsins, heldur ■jˇ­arinnar allrar. Braskaranir Štlu­u sÚr alltaf a­ sleppa og l÷g­u lengi steina Ýo g÷tu ■eirra sem vilja rannsaka og eru jafnvel enn a­.

Forystusau­ur Framsˇknarmanna er mikill au­ma­ur en fj÷lskylda hans au­ga­ist grÝ­arlega ß hermangi og hamf÷runum Ý kringum hruni­.

Ekki er fur­a a­ ┴smundur Einar sjßi gull Ý ranni Framsˇknarflokksins, einu af megin spillingarbŠli ═slandss÷gunnar. Hann hefur veri­ a­ reyna fyrir sÚr ß ■essum vettvangi og vir­ist vera nokku­ efnilegur Ý ■essum efnum. Einn li­urinn Ý a­ afla sÚr trausts me­al forystunnar er a­ rŠgja ■ß s÷mu rÝkisstjˇrnásem hann ßtti ■ˇ hlut Ý a­ mynda. ËhŠtt mß segja um ┴smund Einar a­ sjaldan launar kßlfur ofeldi sitt.

Forma­ur Framsˇknarflokksins er eins og M÷r­ur Valgar­sson endurborinn. Hann kemur ˇsjaldan fram Ý fj÷lmi­lum og me­ Ýsmeygjulegu fasi reynir hann a­ koma sjˇnarmi­um betur ß framfŠri.

Ëskandi er a­ sem flestir sjßi gegnum ■ennan blekkingavef ■eirra ■ingmanna Framsˇknarflokksins sem řmist me­ fagurgala e­a rˇgtungu reyna a­ afla hinum margspillta Framsˇknarflokki fj÷ldafylgis.

Gˇ­ar stundir en ßn tilstu­lan ■eirra sem frjßlslega fara me­ fullyr­ingar sem reynast vera bygg­ar meira og minna ß sandi.


mbl.is Framsˇkn er flokkur samvinnu
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Um bloggi­

Siðvæðing í stjórnmálum

Höfundur

Guðjón Sigþór Jensson
Guðjón Sigþór Jensson

BA í bókasafns- og upplýsingafræði frá Félagsvísindadeild HÍ. Próf frá Leiðsöguskóla Íslands 1992.  Áhugamaður um félagsmál, sagnfræði, orkumál, náttúrufræði og umhverfismál. Átti þátt í að stofna Umhverfis- og náttúrufræðifélags Mosfellsbæjar  (stofnað 2007) og var fyrsti formaður til nóv. 2010.

Hef búið í Mosfellsbæ síðan í janúar 1983.

Bloggvinir

┴g˙st 2017
S M Ů M F F L
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Nřjustu myndir

  • IMG_1616
  • Frá Svörtu gljúfrum Gunnison þjóðgarði
  • Bútur af járnbrautarteinum?
  • ...259_1074252
  • ...259_1074251

Heimsˇknir

Flettingar

  • ═ dag (21.8.): 2
  • Sl. sˇlarhring: 5
  • Sl. viku: 12
  • Frß upphafi: 236789

Anna­

  • Innlit Ý dag: 2
  • Innlit sl. viku: 10
  • Gestir Ý dag: 2
  • IP-t÷lur Ý dag: 2

UppfŠrt ß 3 mÝn. fresti.
Skřringar

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband